impactonderzoek editie 2

Verschijnt in maart 2026

Impactonderzoek 

Samen in kaart brengen wat een leertraject oplevert

Tweede, herziene editie

 

Dit handboek voor impactonderzoek laat zien hoe je de doorwerking van leertrajecten kunt evalueren en bestendigen. Het bevat een stappenplan voor een compleet impactonderzoek, maar er komen ook werkvormen aan bod die het mogelijk maken in korte tijd zicht te krijgen op de impact van een traject. Er is aandacht voor manieren om dit onderzoek samen met anderen te doen zodat het leren van de evaluatie al tijdens het onderzoek zelf begint. Hiermee is de kans het grootst dat de evaluatie ook leidt tot verbeteringen in de werkpraktijk en de leerinterventies.

Het boek is gebaseerd op de ervaring die we opdeden met tientallen impactonderzoeken in uiteenlopende sectoren zoals handel, industrie, zorg, onderwijs, dienstverlening en openbaar bestuur.

In deze tweede, herziene editie heeft de nieuwverworven kennis van de afgelopen jaren een plek gekregen. Dankzij alle evaluatieonderzoeken die in de afgelopen jaren zijn uitgevoerd, heeft de praktijk zich immers verder kunnen ontwikkelen en zijn we met elkaar steeds beter in impactonderzoek geworden. Dat heeft ertoe geleid dat we sommige delen hebben geschrapt, andere hebben herschreven en enkele nieuwe hoofdstukken hebben toegevoegd. Ook hebben we de inhoud geactualiseerd en talloze voorbeelden toegevoegd, zoals nieuwe impactmaps en interviewvragen. Deze nieuwe editie besteedt extra veel aandacht aan de vraag met wie je op onderzoek uitgaat, hoe je anderen er effectief bij kunt uitnodigen en hoe de stappen van het impactonderzoek eruitzien als je die samen met anderen doorloopt. Daarnaast hebben we aan deze editie een set ontwerpprincipes toegevoegd die je in staat stellen om een leertraject van meet af aan te ontwerpen met het oog op de impact die je nastreeft.

Om de effectiviteit van een leertraject te bepalen kun je naar veel verschillende factoren kijken. Het gedrag van mensen in de organisatie – van de werkvloer tot de directiekamer – is verreweg de meest belangrijke en betrouwbare graadmeter. Dit boek maakt duidelijk hoe je inzicht kunt krijgen in wat er wel en wat niet werkt, zodat je aan de hand daarvan de prestaties in een organisatie verder kunt verbeteren. Het is een eer om te zien hoe de auteurs Verdonschot en Stevens de Success Case Method verder hebben ontwikkeld en deze inzetten op een manier die zowel organisaties als hun medewerkers ten goede komt.”

Robert O. Brinkerhoff, Professor Emeritus Western Michigan University & Director of Research, Promote International

Dit boek maakt voor mij helder hoe we daadwerkelijk impact kunnen meten. De ontwerpprincipes in hoofdstuk 5 bieden bovendien concrete handvatten
om de werking van interventies te versterken. Impact is niet alleen iets
om achteraf te meten; door al in het ontwerp bewuste keuzes te maken, vergroot je de kans dat interventies het gewenste resultaat opleveren.”

Jantine van der Ploeg, senior adviseur Leren & Ontwikkelen UWV

Ik vond het leerzaam om te ontdekken dat je met impactonderzoek vooral inzoomt op het werkgedrag in de praktijk. Dat mensen iets wel of niet doen kan met de training te maken hebben, maar ook met de werkomgeving en de eigen instelling van iemand.”

Koosje van Vlijmen, senior adviseur Leren & Ontwikkelen bij gemeente Amsterdam

Dit boek heeft mijn kijk op evaluatie volledig veranderd. Evaluatie vond ik altijd ‘gedoe’, het kost tijd en geld. Nu zie ik dat evaluatie een waardevolle interventie kan zijn. Die bijdraagt aan de grotere beweging waar ik aan bouw in mijn organisatie.”

Sandra van Dongen, Global Learning and Development Manager bij PCG-Specialty Chemicals

Dankzij dit boek kreeg ik grip op mijn impactonderzoek. De duidelijke stappen hielpen me om de evaluatie goed op te bouwen. De vele tips maakten het makkelijk om precies de goede vragen te stellen.”

Varshith Chakrapani, masterstudent Educational Science & Technology

Over de auteurs

Suzanne Verdonschot en Diede Stevens

Suzanne Verdonschot is verbonden aan Kessels & Smit, The Learning Company, een adviesbureau voor leren en ontwikkelen in organisaties. Ze begeleidt mensen die bouwen aan vernieuwende initiatieven en daarmee het verschil willen maken en ze helpt hen zicht te krijgen op de impact die ze realiseren. In 2009 promoveerde ze aan de Universiteit Twente op onderzoek naar leren en innoveren. Bij de Stichting FCE leidt ze al jaren een onderzoeksprogramma gericht op vernieuwing in organisaties. Ze publiceert daarover en organiseert jaarlijks ook een kennisfestival waar onderzoekers en praktijkmensen samen de resultaten delen en verder ontwikkelen.

Diede Stevens is programmamanager bij NSO-CNA Leiderschapsacademie, een stichting die zich inzet voor het versterken van leiderschap in het onderwijs. Zij houdt zich bezig met het ontwerpen en evalueren van opleidingen voor schoolleiders en andere leidinggevenden in het onderwijs. Ook doet ze via Studio NSO onderzoek naar schoolontwikkeling en het leren van schoolleiders. Sinds 2017 houdt Stevens zich bezig met impactonderzoek. Zij specialiseerde zich als onderwijskundige in het leren in organisaties.

In de podcastserie Beproefd! interviewt Sanne Netten de auteurs over hun ervaring met impactonderzoek. Beluister hier de afleveringen van de podcastreeks: